Centrum voor Aangepast Sporten Amsterdam

Het Centrum voor Aangepast Sporten Amsterdam (CASA) behartigt het aangepast sporten binnen het Amsterdam Institute of Sport Science (AISS). CASA zet zich in om vragen uit de aangepaste sport- en leefstijlpraktijk te beantwoorden d.m.v. praktijkrelevant onderzoek en het bieden van wetenschappelijke ondersteuning. Dit onderzoek vindt veelal plaats in zogenaamde fieldlabs waar de praktijk, het onderzoek en het onderwijs samenkomen. De kernactiviteiten van CASA zijn: het ontwikkelen van nieuwe kennis, het vertalen van wetenschappelijke kennis naar praktijkrelevante producten en adviezen en het uitvoeren en interpreteren van op wetenschappelijk onderzoek gebaseerde testprotocollen. CASA richt zich op 2 kennisthema’s: Actieve leefstijl – vitaliteit en Prestatieverbetering.

Actieve leefstijl

Op dit moment hebben mensen met fysieke beperkingen of chronische ziektes nog niet dezelfde kansen en mogelijkheden op het gebied van sport en bewegen als mensen zonder beperking. Voor de Nederlandse situatie blijkt dit onder andere uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor 2016 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Volgens deze monitor lag het percentage mensen van 12 jaar en ouder dat wekelijks aan sport doet op 32% voor mensen met een fysieke beperking, 49% voor mensen met een chronische ziekte en 21% voor mensen met een fysieke beperking én een chronische ziekte. Ook voldoen mensen met een fysieke beperking en mensen met een fysieke beperking én een chronische ziekte minder vaak aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) dan mensen zonder beperking uit dezelfde leeftijdscategorie. Dit is niet wenselijk omdat sport- en bewegen diverse gezondheidsvoordelen met zich meebrengt. Regelmatige fysieke activiteit  heeft een gunstig effect op de bloeddruk, cholesterolwaarden, botdichtheid en het cognitief en psychosociaal functioneren, en verlaagt het risico op diverse chronische ziektes, waaronder hart- en vaatziekten, diabetes type 2, obesitas, borstkanker, colonkanker, depressie en osteoporose. Daarnaast heeft sport en bewegen bij veel fysieke beperkingen en chronische ziektes een gunstig effect op het beloop van de beperking of ziekte en de kwaliteit van leven.

Risico’s stapelen zich vaak op en comorbiditeit komt dan ook veel voor bij mensen met fysieke beperkingen of chronische ziektes. Generieke, populatiegerichte interventies bereiken deze groepen vaak niet goed en sluiten veelal onvoldoende aan bij de specifieke wensen en behoeften. Hierdoor kunnen gezondheidsverschillen groter worden. Daarom moet er ook aandacht zijn voor gerichte leefstijlinterventies voor deze groepen. Hier is vraag naar vanuit verschillende revalidatiecentra en ziekenhuizen en er worden ook al verschillende initiatieven genomen op dit gebied.

Prestatieverbetering

Naast het verbeteren van de gezondheid en kwaliteit van leven door sport en een actieve leefstijl, is het verbeteren van de sportprestaties van mensen met een fysieke beperking of chronische ziekte belangrijk. Het gaat bij de Paralympische Spelen al lang niet meer om het meedoen, maar om het winnen van medailles en verbeteren van records. Nadat de Nederlandse ploeg tijdens de Olympische Zomerspelen in Sydney (2000) zo succesvol was dat ze voor het eerst in de sportgeschiedenis in de top 10 van het medailleklassement van het Internationaal Olympisch Comité terecht kwam, spraken het  NOC*NSF, de sportbonden en de rijksoverheid de ambitie uit om structureel tot de top 10 van beste topsportlanden ter wereld te willen behoren. Deze top 10-ambitie geldt niet alleen voor het Olympisch team, maar ook voor het Paralympisch team dat tijdens de Paralympische Zomerspelen in Sydney overigens geen top 10 notering behaalde, maar 15de werd in het medailleklassement.

Over hoe de prestaties van zowel paralympische sporters als breedtesporters met een fysieke beperking of chronische ziekte verbeterd kunnen worden is echter nog veel onbekend. Door de toegenomen aandacht voor aangepast sporten en bewegen is er een groeiende behoefte aan op wetenschappelijke inzichten gebaseerde sport- en beweegproducten voor de doelgroep. Dit blijkt uit het groeiend aantal vragen op dit gebied vanuit verscheidene geledingen van het praktijkveld (o.a. professionals van de revalidatiecentra, individuele sporters en coaches, de gemeente Amsterdam, het NOC*NSF en verschillende sportbonden).

 

Meer weten over de projecten die binnen CASA lopen of bent u benieuwd naar hoe we kunnen samenwerken? Mail dan naar n.l.damen@hva.nl 

©2015 Amsterdam Institute of Sport Science (AISS)
;