Wat zijn de voordelen van handbiken en welke factoren beïnvloeden de individuele prestatie tijdens het handbiken?

Wat zijn de voordelen van handbiken als bewegingsvorm binnen de revalidatie, voor dagelijks gebruik of als recreatieve sportvorm? En welke factoren beïnvloeden de individuele prestatie tijdens het handbiken? 

In een samenwerking van een internationaal team van experts op het gebied van handbike- en rolstoelonderzoek, uit zowel de wetenschap als de praktijk, zijn deze vragen gesteld. De relevante literatuur is samengevat om een op onderzoek gebaseerd antwoord te geven.

Voordelen regelmatig handbiken

Met een handbike kan men grote afstanden met grotere snelheid afleggen. Hiermee is de beweegradius en zijn de vrijheden in het dagelijks leven groter. Het is tevens een goede manier om buiten actief te zijn. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de hoepelrolstoel, kan de kracht over de totale 360° cyclus worden verdeeld. Dit heeft als voordeel dat de druk op de gewrichten, met name de schouder wordt verminderd. Daarnaast is in verschillende studies aangetoond dat regelmatig bewegen, een positief effect heeft op de fysieke capaciteit. Door te handbiken kan het piekzuurstofopname en het geleverde piekvermogen worden vergroot en de spierkracht worden verbeterd.

Factoren individuele prestatie

Om de individuele prestatie te verbeteren moet zowel de interactie tussen de handbiker en zijn handbike als de mechaniek van de handbike geoptimaliseerd worden. Dit kan men doen door de fysieke capaciteit van het bovenlichaam te trainen, maar zeker ook door de handbike aan te passen. Zo is bijvoorbeeld aangetoond dat er een relatie bestaat tussen de versnelling van de handbike en het energieverbruik tijdens het rijden. Door slim te schakelen kan men dus optimaal gebruik maken van zijn energie. Een ander voorbeeld is de rugleuning. Wanneer de rugleuning meer rechtop staat, is de belasting op de schouder lager. Dit leidt tot een hogere luchtweerstand, waardoor de snelheid lager is. Afhankelijk van het doel: revalideren, dagelijks gebruik of sporten, kan men een keuze maken wat betreft de instelling van de rugleuning. Naast deze twee voorbeelden hebben bijvoorbeeld ook de lengte en de breedte van de crank, de positie van de “trapas”, de grootte van de wielen en de hoek van het handvat een ander effect op het efficiënte gebruik van de handbike. Door de handbike te individualiseren kan men het externe vermogen minimaliseren, dat wil zeggen de weerstand verminderen en dus de individuele capaciteit optimaal benutten.

 

Origineel Artikel
Cassandra Kraaijenbrink, Riemer Vegter, Sonja de Groot, Ursina Arnet, Linda Valent, Joeri Verellen, Kees van Breukelen, Florentina Hettinga, Claudio Perret, Thomas Abel, Victoria Goosey-Tolfrey & Lucas van der Woude (2020): Biophysical aspects of handcycling performance in rehabilitation, daily life and recreational sports; a narrative review, Disability and Rehabilitation

;