Het AISS organiseert op woensdag 3 december de kennissessie: Mentale gezondheid in de Topsport. Wat gebeurd er in de wetenschap en praktijk? Mentale gezondheid en begeleiding in de topsport, wat weten we en hoe wordt het behandeld?
Inleiding
Mentale gezondheid in de topsport was lange tijd onderbelicht, terwijl het een belangrijke invloed kan hebben op fysieke prestaties. De laatste jaren is hier steeds meer aandacht voor gekomen, mede dankzij pionier in het onderzoek naar mentale gezondheid in de topsport, Vincent Gouttebarge. In deze kennissessie duiken we in de nieuwste inzichten uit onderzoek én praktijk. Na de wetenschappelijke inzichten en het overzicht door Vincent Gouttebarge horen we meer over hoe dit onderwerp in de praktijk speelt en wordt behandeld. Zo belicht jeugdpsychiater Lisette Hart-Kerkhoffs de problematiek die speelt bij jongeren in de topsport. En worden deze inzichten aangevuld door sportpsycholoog Patrick van der Molen, die ingaat op de verborgen angst bij volwassen topsporters in de praktijk.
Programma
9:45. Inloop en koffie 10:00. Paul Kuijer – introductie AISS en Gezondsporten 10:15. Vincent Gouttebarge – Mentale gezondheid in de topsport: stand van zaken 10:50. Lisette Hart-Kerkhoffs – Mentale gezondheid bij Jongeren 11:20. Patrick van der Molen – Als voelen bedreigend wordt: de verborgen angst in topsport 11:50 – 12:00 Netwerk & borrel
Prof. dr. Vincent Gouttebarge – Mentale gezondheid in de topsport: stand van zaken
Prof. dr. Vincent Gouttebarge is verbonden aan de Amsterdam UMC (afdeling Orthopedie en Sportgeneeskunde) en de Universiteit van Pretoria (afdeling Sportgeneeskunde), en ook werkzaam bij de internationale vakbond voor profvoetballers (FIFPRO). Vincent is ook voorzitter van de werkgroep Mentale Gezondheid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Zijn werk richt zich op het beschermen en bevorderen van de gezondheid van actief en gestopte topsporters (vooral in het profvoetbal). Recentelijk is de aandacht voor de mentale gezondheid van topsporters sterk toegenomen. De wetenschappelijke literatuur suggereert dat psychische klachten veel voorkomen bij topsporters, wat hun prestaties en kwaliteit van leven kan aantasten. Dit was de aanleiding voor het Internationaal Olympisch Comité (IOC) om in juni 2019 de eerste Consensus Statement on Mental Health in Elite Athletes te publiceren. Een kort overzicht van de vele Amsterdam UMC en IOC activiteiten rondom dit thema zal worden gegeven.
Dr. Lisette ’t Hart-Kerkhoffs – Mental health in young athletes
Dr. Lisette ’t Hart-Kerkhoffs is kinder- en jeugdpsychiater en afdelingshoofd van de afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie en Psychosociale Zorg, Amsterdam UMC (VKC Psyche). Haar afdeling is multidisciplinair en opereert op het grensvlak van de pediatrische psychologie, psychosociale zorg, ontwikkelingsgeneeskunde en kinder- en jeugdpsychiatrie. De focus ligt op het van ontwikkelingsproblematiek. Lisette heeft daarnaast een langdurige toewijding aan het welzijn en de psychiatrische zorg van Nederlandse topsporters. Door de jaren heen heeft ze een uitzonderlijk trackrecord opgebouwd in het ondersteunen van de mentale gezondheid van jonge atleten, zowel in Amsterdam als in heel Nederland. Lisette werkt nauw samen met Levvel en afdeling VKC Psyche is onderdeel van het Emma Kinderziekenhuis.
Patrick van der Molen – Als voelen bedreigend wordt: de verborgen angst in topsport
Patrick van der Molen is klinisch psycholoog en sportpsycholoog. Voor TeamNL en Het Nationale Ballet werkt hij aan prestatiegedrag en mentale gezondheid, met een integrale benadering van lichaam en geest bij ontregeling op topniveau.
In zijn lezing verkent hij de vele gezichten van angst in de topsport: van faalangst en ‘angstgegner’ tot sporttrauma en chronische pijn. Hij laat hij zien hoe angst zich ontwikkelt in de context van prestatie, controle en zelfbeeld, en hoe interventies als EMDR en exposure kunnen bijdragen aan herstel. Bijzonder aandacht gaat uit naar affectfobie: angst voor het voelen zelf. In topsport gaat angst voor falen vaak hand in hand met het vermijden van kwetsbaarheid. Door angst niet te zien als zwakte, maar als richtingaanwijzer, ontstaat ruimte voor herstel, groei en duurzame prestaties.
Voor wie?
Deze sessie is bedoeld voor iedereen met interesse in mentale gezondheid in de (top)sport, zoals trainers, coaches, studenten, docenten, beleidsmakers, onderzoekers, sportprofessionals en atleten zelf. Of je nu uit de praktijk komt of uit de wetenschap: je bent van harte welkom om kennis op te doen, ervaringen te delen en vragen te stellen. Tijd: 9:45 – 12:00 uur Locatie: AISS Hub, Vrije Universiteit Amsterdam (OZW-gebouw)
