Home » Van roeiers tot zwemmers: de opkomst van 3D-spierechografie

Van roeiers tot zwemmers: de opkomst van 3D-spierechografie

30 mei 2026

Vorige maand las je over de toepassing van 3D ultrasound in het project door Michel de Haan. Na veel interesse op ons vorige bericht verdiepen wij ons in de eerdere toepassing van 3D-spierechografie en de aanloop naar het project van de Haan. 

Eerdere toepassing van het innovatieve 3D- spierechografie project

De wetenschappelijke basis

De methode werd in 2017 gepubliceerd door Weide, Jaspers en collega’s van de Vrije Universiteit Amsterdam. Dat protocol beschrijft de validatie van 3D-echografie voor spiervolume en spiervezellengte, aanvankelijk voor de m. vastus lateralis en de m. gastrocnemius medialis. Dezelfde onderzoekers zijn als supervisors betrokken bij het huidige project van Michel de Haan, samen met Van der Zwaard  (lees het hier).

De centrale vraag die al deze toepassingen verbindt:

hoe hangen spierarchitectuur en fysieke capaciteit samen met topsportprestaties?

Olympische roeisters

In 2021 werd het protocol toegepast op olympische roeisters. Met 3D-echografie van de m. vastus lateralis werden spierveranderingen gemeten tijdens een competitieve trainingsperiode. Spiervolume en vezellengte bleken bepalend voor prestatieverbetering. Opvallend was de grote individuele variatie, wat de kern van de methode onderstreept: individuele monitoring van spierarchitectuur is cruciaal voor effectieve trainingsafstemming. Hoe maak je roeiers sterker en sneller? | AISS. 

PSV

Ook bij PSV werd het protocol ingezet, in samenwerking met TopSupport en Philips. Clubarts Wart van Zoest:

“Door de echo krijgen we een beter zicht op de inhoud en kwaliteit van de spieren per speler. Daar kun je dan de training en arbeid op aanpassen, waardoor je minder spierblessures krijgt op den duur.”

– [Omroep Brabant]

Inmiddels werkt PSV binnen ditzelfde consortium aan de AI-versnelling van de beeldanalyse. Deze automatisering wordt in eerste instantie ontwikkeld voor de m. vastus lateralis, op basis van data van PSV-spelers, en zal daarna worden uitgerold naar andere spiergroepen en sporten.

Eén consortium, meerdere toepassingen

PSV, KNZB, InnoSportLab De Tongelreep, Vrije Universiteit Amsterdam en Anna TopSupport Centrum hebben dit consortium gezamenlijk opgezet en gefinancierd. Daarbinnen worden verschillende toepassingen parallel ontwikkeld: bij PSV staat de m. vastus lateralis bij voetballers centraal met de AI-versnelling als huidige stap, en in de zwemsport pakte Michel de Haan binnen ditzelfde consortium de toepassing op voor de m. triceps brachii. Daarnaast ontwikkelde hij een meetmethode voor VO2max bij zwemmers in het water.

Potentie verder dan zwemmen

De methode biedt perspectief voor sporten waarbij spierarchitectuur bepalend is voor prestatie, zoals schaatsen en turnen. De vragen worden steeds concreter: welke oefeningen vergroten spiervolume bij een specifieke sporter, en hoe moet trainingsintensiteit worden bijgestuurd op basis van individuele data?

Meer weten over het lopende zwemproject? Lees de projectpagina van Michel de Haan hieronder of mail naar info@aiss.nl

Lees ons magazine

 

Meer informatie

AISS project

Sportinnovator voucher: 3D-ultrasound bij zwemmers

Michel de Haan brengt de spieren van elitezwemmers in beeld om training te personaliseren op basis van individuele spierarchitectuur.
Lees over dit project
Sneller roeien

Hoe maak je roeisters sterker en sneller?

De roeibond wil optimale balans vinden tussen kracht en uithoudingsvermogen. Samen met AISS-onderzoekers werd een project uitgevoerd om olympische roeisters zowel sterker als sneller te maken.
Lees over dit project

Gerelateerd nieuws